Uvoz traktora u Srbiji dostigao je rekordne nivoe, kakvi nisu zabeleženi u poslednjih 15 godina. Iza ove brojke ne stoji samo potreba za obnovom mehanizacije, već i jasna promena strukture tržišta, porekla opreme i ekonomske logike kojom se poljoprivrednici danas vode.
Podaci o poreklu traktora ukazuju na snažno prisustvo azijskih proizvođača, pre svega Kine i Indije, dok tradicionalni izvori mehanizacije iz Evropske unije i SAD zadržavaju manji, ali vrednosno značajan deo tržišta.
Prema podacima iznetim od strane Poslovnog udruženja uvoznika i izvoznika poljoprivredne mehanizacije na 52. Simpozijumu „Agritehnika- Precizna Poljoprivreda“, čak 51% uvezenih traktora dolazi iz Kine, dok 25% potiče iz Indije. To znači da više od tri četvrtine ukupnog broja uvezenih traktora dolazi iz ove dve zemlje. Ovakva struktura nije iznenađenje, već logičan rezultat višegodišnjeg procesa prilagođavanja ponude realnim finansijskim mogućnostima srpskih poljoprivrednika.
Posebno bi trebalo istaći da kineski proizvođači nisu novitet na domaćem tržištu. U Srbiji su kineski brendovi prisutni već oko 20 godina, što je omogućilo postepeno građenje poverenja, razvoj servisne mreže i dostupnost rezervnih delova. Upravo kontinuitet prisustva i prilagođavanje lokalnim uslovima doprineli su snažnom rastu uvoza iz Kine tokom prethodne godine, kada je zabeležen svojevrstan „bum“.
Sa druge strane, iz SAD, Evropske unije i Južne Koreje uvezeno je ukupno 577 traktora. Iako brojčano čine znatno manji deo tržišta, vrednost ovih traktora je približno 50% ukupne vrednosti uvezenih traktora. To jasno pokazuje da se radi o mašinama višeg cenovnog i tehnološkog ranga, namenjenim uglavnom većim gazdinstvima i intenzivnijoj proizvodnji.
Važno je napomenuti da se među traktorima koji formalno dolaze iz ovih zemalja nalaze i modeli proizvedeni u Turskoj, kao i manji broj traktora proizvedenih u Indiji, ali plasiranih pod brendovima zapadnih proizvođača. Ovo potvrđuje globalni trend premeštanja proizvodnje i optimizacije troškova, koji je prisutan u gotovo svim industrijama, pa tako i u sektoru poljoprivredne mehanizacije.
Sve ostale zemlje zajedno učestvuju sa oko 10% u ukupnom uvozu, pri čemu je posebno uočljiv pad udela Turske, koja je sa nekadašnjih 10% pala na oko 6%. Ovaj pad može se tumačiti kao rezultat pojačane konkurencije kineskih i indijskih proizvođača, koji u istom cenovnom segmentu nude sve širi asortiman modela.
Ovakva struktura uvoza jasno odražava realno stanje u domaćoj poljoprivredi. Većina poljoprivrednih gazdinstava traži traktore koji su funkcionalni, cenovno dostupni i prilagođeni manjim i srednjim površinama. U tom smislu, kineski i indijski traktori popunjavaju prostor koji je ranije bio nedovoljno pokriven.
Istovremeno, prisustvo traktora iz EU i SAD pokazuje da u Srbiji postoji segment proizvođača koji ulažu u visoku tehnologiju, veću snagu i napredne sisteme, što je važno za konkurentnost domaće poljoprivrede u celini.
Rekordan uvoz traktora ne treba posmatrati samo kao statistički podatak, već kao signal postepene modernizacije mehanizacije, uz jasnu diferencijaciju tržišta. Srbija danas ima tržište koje prepoznaje različite potrebe, od osnovne mehanizacije za porodična gazdinstva do sofisticiranih mašina za intenzivnu i tržišno orijentisanu proizvodnju.
Ako se ovaj trend nastavi, ključni izazov u narednom periodu biće dalje jačanje servisne infrastrukture, dostupnosti rezervnih delova i edukacije korisnika, kako bi se maksimalno iskoristio potencijal nove mehanizacije, bez obzira na zemlju porekla. N. Perša / Poljoprivrednik