Usevi ječma koji su u monitoringu PIS-a se nalaze u različitim fazama bokorenja (BBCH 22–27), a na pojedinim parcelama uočava se ulazak ječmova u fazu vlatanja (početka porasta stabljike) (BBCH 30).
Početak porasta stabljike predstavlja izuzetno važan period u razvoju ječma. U ovoj fazi dolazi do formiranja i izduživanja internodija, dok se klas razvija unutar stabljike. Sa aspekta zaštite bilja, to je jedna od ključnih fenofaza, jer tada započinje zaštita lisne mase od najznačajnijih prouzrokovača bolesti.
Prvi simptomi bolesti u ječmu registrovani su u periodu od prve nedelje novembra do kraja prve dekade decembra, u zavisnosti od: regiona, roka setve, gustine sklopa, meteoroloških uslova i dr. faktora. U usevima su konstatovani simptomi:
mrežaste pegavosti lista
pepelnice strnih žita
rinhosporiozne pegavosti
Tokom zimskog perioda, kao i u poslednje dve nedelje, dominantna je mrežasta pegavost lista.
Rezultati monitoringa (poslednje dve nedelje)
Najugroženija područja su severni delovi zemlje (Vojvodina), gde su registrovani najveći procenti biljaka sa simptomima mrežaste pegavosti. Na pojedinim parcelama simptomi su prisutni na gotovo svakoj biljci! Rinhosporiozna pegavost, kao i pepelnica strnih žita, trenutno su sa intenzitetom koji je u većini slučajeva ispod 10% zaraženih biljaka. Generalno, u centralnim i južnim krajevima naše zemlje, usevi ječma su sa znatno nižim nivoom zaraženih biljaka u odnosu na Vojvodinu.
Gde je rizik najveći? Najviši procenti zaraženih biljaka beleže se u usevima iz ranijih rokova setve, u gustim sklopovima i u uslovima suženog plodoreda. Izražen intenzitet mrežaste pegavosti registruje se i na lokalitetima gde se ječam tradicionalno gaji na velikim površinama.
Dalji intenzitet infekcija zavisiće prvenstveno od meteoroloških uslova:
Najveći rizik od širenja mrežaste pegavosti je kombinacija umerenih temperatura (15–18 °C) i visoke vlažnosti lista.
Pepelnica preferira toplije i suvlje vreme, uz povećanu vlažnost u mikroklimi useva.
Posebno skrećemo pažnju na meru prihrane azotom — prekomerna primena može povećati bujnost biljaka i osetljivost na infekcije patogenima.
PREPORUKA PROIZVOĐAČIMA
S obzirom na značajno prisustvo mrežaste pegavosti, proizvođačima se preporučuje da pažljivo prate razvojne faze useva, jer će se hemijske mere zaštite sprovoditi po ulasku ječma u fazu vlatanja.
Ovu fazu proizvođači mogu lako prepoznati – to je momenat kada se prva internodija na glavnom stablu izdigne 1–2 cm iznad površine zemljišta, odnosno kada se pritiskom osnove stabla pod prstima može napipati zadebljanje, takozvano kolence.
Izvesno je da će produženje dana u martu, u kombinaciji sa dnevnim temperaturama od 15 do 17 °C, delovati sinergijski na ubrzanje fizioloških procesa kod ječma, te se u narednih 7 do 10 dana može očekivati intenziviranje porasta stabljike i ulazak useva u fazu vlatanja.
Prognozno-izveštajna služba zaštite bilja blagovremeno će signalizirati optimalan momenat za prvi fungicidni tretman. Pratite Portal PIS-a. S.C.